Μάθε τα πάντα για το πρώτο Ελληνικό Single Malt Whisky - Μιλούν στον Flash οι δημιουργοί του

Για πρώτη φορά η κίνηση στην Αθήνα ήταν βοήθεια για εμένα. Θα πλήρωνα κάτι παραπάνω αλλά το ταξί ήταν η μόνη λύση για βγω να πιω και να κάνω και… δουλειά. Ναι αυτή τη φορά δεν έπρεπε να οδηγήσω αλλά να πιω και να ανακαλύψω μία ιστορία: Αυτή του πρώτου Ελληνικό Single Malt Whisky.

Ναι η Ελλάδα φημίζεται για τα κρασιά, τα αποστάγματα (ούζο, τσίπουρο, ρακή) και τα ηδύποτα (λικέρ) αλλά Ελληνικό Ουίσκι δεν έχουμε. Πριν προλάβεις να κάνεις χιούμορ με καφενεία στο χωριό ή τα δυτικά προάστια που το κάνουν και αυτό, σε ανακαλώ στην τάξη και βάζω λίγη σοβαρότητα στις αντιδράσεις σου αλλά και τις σκέψεις μου. Άλλωστε η απόφαση να γίνει αυτή η προσπάθεια ξεκίνησε σε μία στιγμή ευθυμίας.

Highlands, Islay Αθήνα και… Πάτρα

«Εδώ είσαι» είπε ο οδηγός του ταξί, βγήκα και προσπάθησα να βρω κοινά σημεία της περιοχής του Κεραμικού με την περιοχή του Speyside και βρήκα: Μία μικρή pub. Εκεί με περίμεναν τα μέλη του «The Whisky Friends» μαζί με το «Άγιο δισκοπότηρο» ή καλύτερα με το περιεχόμενό του.

Η συζήτηση ξεκίνησε με εκείνη τη σιωπηλή προσμονή που προηγείται πάντα των καλών ιστοριών. Καθόμασταν γύρω από ένα μεγάλο ξύλινο τραπέζι, στη μέση το μικρό μπουκάλι με το ιδιαίτερο κόκκινο χρώμα και μία μυρωδιά βύνης και ξύλου να αιωρείται στον αέρα. Οι άνθρωποι πίσω από το πρώτο ελληνικό single malt whisky με καλωσόρισαν. Από τα πρώτα λεπτά ήταν ξεκάθαρο ότι δεν είχα απέναντί μου επαγγελματίες που απλώς «έβγαλαν ένα προϊόν», αλλά μια παρέα που κουβαλούσε μέσα της χρόνια συζητήσεων, πειραμάτων, απογοητεύσεων και, τελικά, δικαίωσης. Διαφορετικοί χαρακτήρες όλοι αλλά με μία κοινή επιθυμία.

Τους ζήτησα να με γυρίσουν πίσω, πριν από τις ετικέτες, τα βαρέλια και τις επίσημες εμφιαλώσεις. Όλα ξεκίνησαν μέσα από την αγάπη τους για το ουίσκι και τις συναντήσεις στο «The Tasters Club». Εκεί, μέσα από γευσιγνωσίες και κουβέντες που αρχικά δεν είχαν καμία φιλοδοξία, σιγά σιγά δημιουργήθηκε ένας πυρήνας ανθρώπων που άρχισε να σκέφτεται κάτι που τότε έμοιαζε σχεδόν αδιανόητο: Να φτιαχτεί ένα ελληνικό single malt whisky, από ελληνικές πρώτες ύλες και με ελληνικό χαρακτήρα.

Η παρέα μεγάλωσε και τελικά πήρε συγκεκριμένη μορφή, με εννέα ανθρώπους διαφορετικών επαγγελματικών διαδρομών αλλά με κοινό πάθος, τους: Κίμωνα Πολυκράτη, Τάσο Ρουμπεΐδη, Φάνη Σαλάτα, Φραγκίσκο Σιγάλα, Γιάννη Χριστοφορίδη, Τάκη Διάκο, Ντίνο Οικονομόπουλο, Τάκη Παπαζήση και Στέλιο Περιστέρη.

Όπως μου εξήγησαν, εκείνη η αρχική σπίθα δεν είχε τίποτα το οργανωμένο. Ήταν περισσότερο μια παρόρμηση, μια ιδέα που ειπώθηκε σχεδόν σαν αστείο προς τα τέλη του 2019, αλλά όσο περνούσε ο καιρός άρχισε να βαραίνει. Κανείς τους δεν ήταν επαγγελματίας ποτοποιός, με εξαίρεση τον Ντίνο Οικονομόπουλο που είχε πειραματιστεί ερασιτεχνικά με αποστάξεις. Παρ’ όλα αυτά, η απόφαση πάρθηκε. Όχι επειδή ήξεραν ότι θα πετύχει, αλλά επειδή δεν μπορούσαν πια να την αγνοήσουν.

Όλα του Ουίσκι δύσκολα…

Η κουβέντα δεν άργησε να στραφεί στις δυσκολίες. Το ελληνικό κλίμα, μου είπαν, ήταν από την αρχή ένας άγνωστος παράγοντας. Δεν υπάρχει εγχειρίδιο για single malt whisky φτιαγμένο και παλαιωμένο στην Ελλάδα, και κάθε απόφαση έμοιαζε περισσότερο με πείραμα παρά με βεβαιότητα. Παράλληλα, ήρθαν αντιμέτωποι με τη νομοθεσία και τη γραφειοκρατία. Πολύ γρήγορα κατάλαβαν ότι για να προχωρήσουν έπρεπε να λειτουργήσουν απολύτως νόμιμα, κι έτσι δημιούργησαν το μη κερδοσκοπικό σωματείο The Whisky Friends, αποκτώντας ΑΦΜ και υπόσταση.

Όταν η συζήτηση έφτασε στα βαρέλια, ο τόνος άλλαξε. Εκεί φάνηκε πόσο καθοριστικό ρόλο έπαιξε η τύχη αλλά και οι σωστές συνεργασίες. Με τη βοήθεια του βαρελοποιού Κώστα Χρησταντώνη βρέθηκαν τέσσερα δρύινα βαρέλια των 225 λίτρων που είχαν φιλοξενήσει Vinsanto από τη Σαντορίνη.

Ανακατασκευάστηκαν σε έξι μικρότερα βαρέλια των 35 λίτρων, ώστε η επαφή με το ξύλο να είναι πιο έντονη και πιο άμεση. Οι καθυστερήσεις, όμως, λόγω πανδημίας και αδυναμίας εύρεσης αποστακτηρίου έφεραν την παρέα σε απόγνωση, σε σημείο που αναγκάστηκαν να αποθηκεύσουν τα βαρέλια σε ψυγείο για να μην χαλάσουν.

Τους ρώτησα πότε ένιωσαν ότι το εγχείρημα κινδύνεψε πραγματικά να σταματήσει. Χαμογέλασαν και άρχισαν να απαριθμούν τις απορρίψεις. Ζυθοποιεία και αποσταγματοποιίες είτε δεν απαντούσαν είτε έβρισκαν δικαιολογίες. Η κατάσταση άλλαξε όταν ο ζυθοποιός Αυγουστίνος Ευριπιώτης της Alea Brewing Co. αγκάλιασε την ιδέα και ανέλαβε τη ζύμωση. Λίγο αργότερα, σχεδόν κινηματογραφικά, μια τυχαία συνάντηση σε ουζερί στο Χαλάνδρι οδήγησε τον Ντίνο Οικονομόπουλο στον αποσταγματοποιό Ανέστη Ζαμανόπουλο και τελικά στην Πάτρα, όπου γνώρισαν τον Γιώργο Σταθόπουλο της αποσταγματοποιίας CHRIS. Εκεί, όπως μου είπαν, ένιωσαν για πρώτη φορά ότι κάποιος καταλαβαίνει πραγματικά το όραμά τους.

Η πρώτη απόσταξη πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2021 και εκείνη τη στιγμή την περιέγραψαν σχεδόν σαν τελετουργία. Ελληνικό βιολογικό δίστιχο κριθάρι, νερό από την πηγή «Θεοτόκος» στον Ταΰγετο, το οποίο αναλύθηκε και αναπαράχθηκε με αντίστροφη ώσμωση, και μια διαδικασία που έγινε με απόλυτη τήρηση όλων των κανόνων, παρουσία χημικού και τελωνειακού. Το wash έφτασε τους 2 τόνους στους 9,5% βαθμούς, η πρώτη απόσταξη έδωσε σούμα 31% και στις 14 Ιουλίου 2021 το new make spirit μπήκε στα έξι ex-Vinsanto βαρέλια στους 65,1% βαθμούς. Όλοι συμφώνησαν ότι εκείνη η ημέρα ήταν ιστορική, όχι μόνο για τους ίδιους αλλά και για την ελληνική σκηνή του ουίσκι.

Όταν το νερό μπήκε στο αυλάκι ή το… ουίσκι στο βαρέλι

Τα επόμενα τρία χρόνια κύλησαν αργά. Οι επισκέψεις στην Πάτρα ήταν συχνές και κάθε δοκιμή έφερνε και νέα δεδομένα. Το μικροκλίμα έπαιξε τον ρόλο του, με το απόσταγμα να χάνει νερό αντί για αλκοόλ, αυξάνοντας τον βαθμό του, κάτι που τους ανάγκασε να προσαρμόσουν τη διαδικασία στο τέλος της παλαίωσης. Παράλληλα, περίμεναν τη νομοθετική ρύθμιση που θα τους επέτρεπε την εμφιάλωση, η οποία ήρθε τελικά με το ΦΕΚ Β 3783/2025.

«Καθορισμός απόδοσης της βύνης κριθής, ως πρώτης ύλης αποσταγματοποιείων, σε άνυδρη αιθυλική αλκοόλη». Η παραπάνω φράση μπορεί στο μέλλον να γίνει η τελευταία ερώτηση σε επιτραπέζιο παιχνίδι για το πώς ορίζει η Ελληνική πολιτεία το Ουίσκι, όμως η πρόταση αυτή έδωσε νομική υπόσταση στην προσπάθεια και άνοιξε το δρόμο.

Η πιπεράτη επίγευση

Όταν τους ζήτησα να μου περιγράψουν το τελικό αποτέλεσμα, μίλησαν με μια ήρεμη περηφάνια. Το πρώτο ελληνικό single malt whisky εμφιαλώθηκε στους 60% βαθμούς, σε ένα ιδιαίτερο μπουκάλι με ετικέτα σχεδιασμένη από τον Γιάννη Μηλιώνη του «The Tasters Club». Στο ποτήρι, όπως το περιέγραψαν, ξεδιπλώνονται αρώματα μελιού, σταφίδας, εσπεριδοειδών, ξηρών καρπών και δημητριακών, που εξελίσσονται όσο μένει στο ποτήρι και κλείνουν με μια πιπεράτη επίγευση. Δεν προσπάθησαν να μιμηθούν καμία άλλη χώρα. Ήθελαν απλώς να αποτυπώσουν τον τόπο, το κλίμα και τη διαδρομή τους.

Πριν κλείσουμε, τους ρώτησα τι σημαίνει για αυτούς αυτή η εμφιάλωση. Η απάντηση ήταν σχεδόν κοινή. Το The Whisky Friends #1 δεν κυκλοφορεί στο εμπόριο και θα παρουσιαστεί μόνο μέσα από ειδικές γευσιγνωσίες. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι άνοιξε τον δρόμο. Ήδη νέες εμπορικές αποστάξεις παλαιώνουν στην Πάτρα και σύντομα θα συστηθούν στο κοινό. Αυτό που ξεκίνησε ως όνειρο από φίλους για φίλους έγινε ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία του ελληνικού ουίσκι.

Φεύγοντας από τη συζήτηση, μου έμεινε μία «πιπεράτη» έντονη επίγευση όχι από το Ουίσκι αλλά από τους ανθρώπους. Μου έμεινε εκείνη η αίσθηση ότι δεν μιλήσαμε απλώς για ένα απόσταγμα, ένα ακόμα προϊόν αλλά για μια συλλογική προσπάθεια που κατάφερε να χωρέσει την ελληνική ψυχή μέσα σε μια σταγόνα single malt whisky. Και όλα δείχνουν πως αυτή είναι μόνο η αρχή.